Saletra amonowa - jakie są perspektywy jej sprzedaży w Polsce

Od 01.02.2021 będzie obowiązywało Rozporządzenia UE nr 2019/1148 w sprawie udostępniania prekursorów materiałów wybuchowych przeciętnym użytkownikom i użytkownikom zawodowym. Ze względu na fakt, że zalicza się do nich rolników stosujących saletrę amonową, rozporządzenie bezsprzecznie wpłynie na rolnictwo. Czy saletra amonowa, która jest jednym z prekursorów materiałów wybuchowych, będzie nadal dostępna w Polsce?

Rozporządzenie UE nr 2019/1148 reguluje zasady udostępniania prekursorów materiałów wybuchowych. Projekt polskiej ustawy w tej sprawie ma zastąpić dotychczasową polską ustawę o udostępnianiu prekursorów materiałów wybuchowych z czerwca 2016 roku.

Wypełnianie postanowień ustawy będzie wymagało od przedsiębiorstw handlujących saletrą amonową wielu wysiłków organizacyjnych. Przede wszystkim konieczne będzie wprowadzenie w firmie prawidłowych procedur stosowania przepisów zawartych w rozporządzeniu UE nr 2019/1148. I tak jednym z wymogów będzie sprawdzanie przy sprzedaży.

Przyjrzyjmy się rozporządzeniu dotyczącym udostępniania prekursorów materiałów wybuchowych w tym saletry amonowej

Sprawdzenie przy sprzedaży

1. Podmiot gospodarczy, który udostępnia przeciętnemu użytkownikowi prekursor materiałów wybuchowych podlegający ograniczeniom zgodnie z art. 5 ust. 3, przy każdej transakcji sprawdza dowód tożsamości i pozwolenie tego przeciętnego użytkownika zgodnie z systemem pozwoleń ustanowionym przez państwo członkowskie, w którym prekursor materiałów wybuchowych podlegający ograniczeniom jest udostępniany i odnotowuje na tym pozwoleniu ilość prekursora materiałów wybuchowych podlegającego ograniczeniom.
2. W celu sprawdzenia, czy potencjalny nabywca jest użytkownikiem zawodowym lub innym podmiotem gospodarczym, podmiot gospodarczy, który udostępnia użytkownikowi zawodowemu lub innemu podmiotowi gospodarczemu prekursor materiałów wybuchowych podlegający ograniczeniom, przy każdej transakcji zwraca się o następujące informacje, chyba że w ciągu jednego roku poprzedzającego datę tej transakcji informacje dotyczące tego potencjalnego nabywcy zostały już sprawdzone, a dana transakcja nie różni się znacząco od poprzednich:
   • dowód tożsamości osoby fizycznej uprawnionej do reprezentowania potencjalnego nabywcy;
   • rodzaj działalności handlowej, gospodarczej lub zawodowej, wraz z nazwą przedsiębiorstwa, adresem oraz numerem identyfikacyjnym VAT lub innym stosownym numerem rejestracyjnym przedsiębiorstwa, jeżeli takowy istnieje, potencjalnego nabywcy; PL 11.7.2019 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 186/9
   • zamierzone stosowanie prekursorów materiałów wybuchowych podlegających ograniczeniom przez potencjalnego nabywcę.

Oprócz sprawdzania przy sprzedaży podmioty handlujące saletrą amonową dla celów rolniczych będą musiały także zgłaszać transakcje podejrzane, przypadki kradzieży, zaginięcia.

Zgłaszanie podejrzanych transakcji, przypadków zaginięcia i kradzieży

1. Na potrzeby zapobiegania nielegalnemu wytwarzaniu materiałów wybuchowych i jego wykrywania podmioty gospodarcze i internetowe platformy handlu elektronicznego zgłaszają podejrzane transakcje. Podmioty gospodarcze i internetowe platformy handlu elektronicznego dokonują takich zgłoszeń po uwzględnieniu wszystkich okoliczności, a w szczególności jeżeli potencjalny nabywca zachowuje się w następujący sposób:
   • wydaje się niepewny co do zamierzonego stosowania prekursorów materiałów wybuchowych podlegających regulacji;
   • wydaje się niezaznajomiony z zamierzonym stosowaniem prekursorów materiałów wybuchowych podlegających regulacji lub nie może go w wiarygodny sposób wyjaśnić;
   • zamierza nabyć prekursory materiałów wybuchowych podlegające regulacji w ilościach, kombinacjach lub stężeniach nietypowych dla stosowania zgodnego z prawem;
   • nie chce przedłożyć dowodu tożsamości, podać miejsca zamieszkania lub potwierdzić, w stosownych przypadkach, statusu użytkownika zawodowego lub podmiotu gospodarczego; lub
   • nalega na skorzystanie z nietypowych metod płatności, w tym płatności dużą ilością gotówki.
2. Podmioty gospodarcze i użytkownicy zawodowi zgłaszają znaczące przypadki zaginięcia i kradzieży prekursorów materiałów wybuchowych podlegających regulacji krajowemu punktowi kontaktowemu państwa członkowskiego, w którym taki przypadek zaginięcia lub kradzieży miał miejsce, w ciągu 24 godzin od jego wykrycia. Przy podejmowaniu decyzji o tym, czy przypadek zaginięcia lub kradzieży jest znaczący, biorą oni pod uwagę fakt, czy dana ilość jest nietypowa przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy.

W celu zapewnienia prawidłowego realizowania postanowień rozporządzenia UE nr 2019/1148 projekt polskiej ustawy przewiduje ustanowienie krajowych organów kontroli.

Krajowe organy kontroli

1. Każde państwo członkowskie zapewnia ustanowienie właściwych organy do celów przeprowadzania inspekcji i kontroli prawidłowego stosowania art. 5–9 (zwane dalej „krajowymi organami kontroli”).
2. Każde państwo członkowskie zapewnia, aby krajowe organy kontroli dysponowały zasobami i uprawnieniami dochodzeniowo-śledczymi niezbędnymi do zapewnienia prawidłowego wykonywania ich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 13 polskiego projektu rozporządzenia w sprawie udostępniania prekursorów materiałów wybuchowych przewidujący sankcje za nie przestrzeganie przepisów jak następuje:

Art. 13. 1. Kto zaniechał zgłoszenia podejrzanej transakcji, próby dokonania takiej transakcji, zniknięcia lub kradzieży znacznych ilości substancji wymienionych w załącznikach I i II do rozporządzenia (UE) 2019/1148 oraz mieszanin lub substancji zawierających te substancje, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.”.

Saletra amonowa i zmiany w zasadach jej dystrybucji

Bezsprzecznie wdrożenie w życie postanowień ustawy będzie wymagało wysiłku ze strony przedsiębiorstw handlujących saletrą amonową. Konieczność przestrzegania postanowień nałoży na barki dystrybutorów dodatkowe czynności administracyjne. W rezultacie ich uciążliwość prawdopodobnie skłoni wielu z nich do rezygnacji z handlu saletrą amonową. Potwierdzeniem, że polscy producenci saletry obawiają się odejścia firm handlowych od oferowania rolnikom saletry jest program inwestycyjny Anwila. Przewiduje on budowę nowej instalacji saletrzaku, a NIE instalacji saletry amonowej. 

Podobnie wskazuje na to program Puław. On podobnie, przewiduje budowę instalacji saletrzaku, a NIE saletry amonowej. Przypuszczenie to potwierdzać może również fakt bardzo dużych wysiłków organizacyjnych i inwestycyjnych Puław w zwiększenia zużycia roztworu saletrzano – mocznikowego. Obserwujemy je wyraźnie w Polsce w ciągu ostatnich 5 lat. 

Podobnie sytuacja wygląda w USA. Jeśli przyjrzymy się historii zaniku sprzedaży saletry amonowej w USA, możemy dostrzec analogie. Wskazywać ona może bliską perspektywę ograniczenia sprzedaży saletry amonowej w Polsce. Przypomnijmy, że 15 lat temu po kilku zamachach terrorystycznych z użyciem saletry, Kongres USA wprowadził ustawę podobną do rozporządzenia UE 2019/1148. Ustawa ta w ciągu trzech lat prawie całkowicie wyeliminowała handel saletrą dla celów rolniczych. Był to jeden z głównych czynników który przyczynił się do gwałtownego rozwoju sprzedaży nawozów azotowych stabilizowanych inhibitorem ureazy NBPT.

Jednym z zamienników saletry amonowej, nie będącym prekursorem materiałów wybuchowych jest moNolith46®. Jest to stabilizowany nawóz azotowy łączący w sobie zalety saletry i mocznika bez ich wad.

 

---

Nie zwlekaj, zadzwoń do autoryzowanego dystrybutora i uzyskaj więcej informacji. Dowiedz się, ile możesz zaoszczędzić i jak moNolith46®_Żółty przyczyni się do optymalizacji wysokości twojego plonu.

O sposobach oszczędzania nawozów azotowych przy pomocy inhibitora ureazy moNolith46®_Żółty dowiesz się więcej TUTAJ
Lista autoryzowanych dystrybutorów moNolith46®_Żółty TUTAJ